powrót

Wydania

Nowoczesność dla środowiska

Zakładu Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej w Tomaszowie Mazowieckim buduje kanalizację i modernizuje oczyszczalnię, aby ocalić piękno i niepowtarzalność otaczającej miasto natury – bogactwo świata roślin i zwierząt.

 

Tomaszów Mazowiecki położony w malowniczej dolinie rzeki Pilicy, Wolbórki, Piasecznicy oraz rzeki Czarnej, otoczony jest przez rozległe kompleksy leśne Puszczy Pilickiej. Obszar ten, częściowo należący do Natury 2000, obejmuje wyjątkowe elementy przyrody, stanowi bardzo cenną przestrzeń o najwyższych walorach przyrodniczych i wartościach krajobrazowych, jest miejscem występowania rzadkich gatunków roślin i zwierząt, fragmentów naturalnej szaty roślinnej lasów, torfowisk oraz muraw. Rośnie tu ok. 400 gatunków roślin i żyje 200 gatunków ptaków. Cechami charakterystycznymi tego terenu jest przenikanie się elementów naturalnych i kulturowych oraz zmienność krajobrazu, który stopniowo przechodzi od wyżynnego, przez nadrzeczny i leśny aż po krajobraz bogaty w zabytki kultury materialnej.

Na terenie miasta lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie stworzono liczne prawne formy ochrony przyrody: Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Ciepłowickie Łąki”, Spalski Park Krajobrazowy, Sulejowski Park Krajobrazowy, Obszar Chronionego Krajobrazu „Piliczańsko-Radomszczańskiego” oraz najbardziej znany Rezerwat Przyrody „Niebieskie Źródła”.

 

Wszystkie te obszary wchodzą w skład Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych.

Unikatowe warunki przyrodnicze regionu skłaniają do szczególnego gospodarowania wszystkimi zasobami naturalnymi na terenie Tomaszowa Mazowieckiego, zwłaszcza w kontekście działalności człowieka, która wywiera bezpośredni, często negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze, a tym samym oddziałuje na zdrowie i warunki życia mieszkańców.

Mając na uwadze wszystkie te względy, podjęto decyzję o realizacji projektu „Modernizacja oczyszczalni ścieków i skanalizowanie części aglomeracji Tomaszowa Mazowieckiego”, który stał się jedną z największych inwestycji miejskich w woj. łódzkim w ostatnich latach. Jego nadrzędny cel to ochrona środowiska naturalnego oraz rozwój zaawansowanej technologicznie i bezpiecznej infrastruktury technicznej.

 

Nasz projekt w pełni wpisuje się w wymagania stawiane zarówno przez prawo krajowe, jak i wspólnotowe – zwraca uwagę Maria Chilińska, prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Wodno-Kanalizacyjnej w Tomaszowie Mazowieckim. – Zrealizowane inwestycje wprowadziły nasze miasto w nowy wymiar ochrony środowiska w Polsce. Nasze działania przywoływane są jako wzór na wykładach akademickich, np. w Politechnice Warszawskiej.

Całkowity koszt inwestycji wyniósł ponad 208 mln zł, a dofinansowanie z Funduszu Spójności to ponad 101 mln zł. Projekt objął swym zakresem budowę nowej sieci kanalizacyjnej (ok. 102 km), modernizację istniejącej sieci sanitarnej (ok. 19 km), wymianę kolektora tłocznego ścieków (ok. 1,3 km), budowę nowej przepompowni ścieków oraz modernizację oczyszczalni.

Dzięki inwestycji wzrósł poziom skanalizowania aglomeracji Tomaszowa Mazowieckiego z 74,8% do 95,4%. Oznacza to, że 15,5 tys. mieszkańców zyskało dostęp do kanalizacji, a Tomaszów Mazowiecki uplasował się w czołówce innowacyjnych i ekologicznych gmin woj. łódzkiego, charakteryzujących się niemal stuprocentowym stopniem wyposażenia w infrastrukturę kanalizacyjną, przekraczając tym samym o blisko 30% średnią wojewódzką.

W zmodernizowanej oczyszczalni ścieków zastosowano nowoczesne, rzadko spotykane rozwiązania technologiczne. Proces oczyszczania ścieków bazuje na technologii osadu czynnego niskoobciążonego, obejmującej zintegrowane usuwanie związków węgla, azotu i fosforu na drodze biologicznej z możliwością eliminowania związków biogennych w niskich temperaturach.

Poszczególnymi procesami technologicznymi zachodzącymi w reaktorach biologicznych kieruje w pełni automatyczny układ sterowania. Pozwala on na dobieranie najbardziej optymalnych parametrów technologicznych (temperatura, czas) oraz odpowiedniej ilości substratów niezbędnych do prawidłowego przebiegu procesu oczyszczania ścieków.

W ramach projektu zastosowano nowatorskie w skali kraju rozwiązania. Obiekt został zmodernizowany w części przepływowej i osadowej. Aktualnie ma ogromne możliwości redukcji azotu amonowego dzięki dodatkowym komorom MBBR, które ograniczają azot amonowy o ponad 0,5 g/m2/dobę powierzchni rozwinięcia złoża, tj. ruchomego złoża opartego na biofilmie rozwiniętym na kształtkach. W reaktorach z osadem czynnym znajdują się tysiące polietylenowych kształtek o gęstości zbliżonej do wody, dzięki czemu unoszą się one w całej objętości cieczy. Komory wyposażone są dodatkowo w ruszty napowietrzające i mieszadła pompujące, umożliwiające cyrkulację z komór nitryfikująco-denitryfikujących. Objętość każdej komory wynosi 150 m3, z czego 75 m3 stanowią kształtki. Ruchome złoże pozwala na rozwinięcie bardzo dużej powierzchni, na której zachodzą procesy nitryfikacji azotu amonowego zawartego w ściekach. Efektem tego jest uzyskanie bardzo wysokiego stopnia nitryfikacji w warunkach temperatury ścieków poniżej 12ºC. Przebiegiem poszczególnych procesów technologicznych zachodzących w reaktorach biologicznych sterują układ SCADA oraz inteligentny układ nadrzędny. Pozwala to na dobieranie optymalnych czasów trwania procesów nitryfikacji i denitryfikacji oraz ilości tlenu potrzebnego do ich przebiegu, a także umożliwia dozowanie koagulantów w przypadkach zwiększonych ładunków w ściekach surowych.

 

Równolegle z zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań w modernizowanej oczyszczalni rozbudowano infrastrukturę sieci kanalizacyjnej. Zakres rzeczowy projektu obejmował budowę nowej przepompowni ścieków przy ul. Kępa o wydajności 1000 m3/godz. wraz z wymianą kolektora tłocznego rezerwowego o długości 1300 m i średnicy 400 mm, który przebiega wzdłuż drogi lokalnej, pod torami kolejowymi oraz rzeką Wolbórką. Nowe rozwiązania pozwoliły usunąć uciążliwe dla mieszkańców zapachy. Skutkiem był demontaż istniejących obiektów (osadnik Dora, poletka osadowe, przepompownia I i II stopnia, piaskownik, komory krat ręcznych, otwarte komory fermentacyjne). Równie ciekawym zadaniem inżynierskim było przeprowadzenie renowacji kolektora metodą bezwykopową. W trakcie prac renowacyjnych

na biofilmie rozwiniętym na kształtkach. W reaktorach z osadem czynnym znajdują się tysiące polietylenowych kształtek o gęstości zbliżonej do wody, dzięki czemu unoszą się one w całej objętości cieczy. Komory wyposażone są dodatkowo w ruszty napowietrzające i mieszadła pompujące, umożliwiające cyrkulację z komór nitryfikująco-denitryfikujących. Objętość każdej komory wynosi 150 m3, z czego 75 m3 stanowią kształtki. Ruchome złoże pozwala na rozwinięcie bardzo dużej powierzchni, na której zachodzą procesy nitryfikacji azotu amonowego zawartego w ściekach. Efektem tego jest uzyskanie bardzo wysokiego stopnia nitryfikacji w warunkach temperatury ścieków poniżej 12ºC. Przebiegiem poszczególnych procesów technologicznych zachodzących w reaktorach biologicznych sterują układ SCADA oraz inteligentny układ nadrzędny. Pozwala to na dobieranie optymalnych czasów trwania procesów nitryfikacji i denitryfikacji oraz ilości tlenu potrzebnego do ich przebiegu, a także umożliwia dozowanie koagulantów w przypadkach zwiększonych ładunków w ściekach surowych.

Równolegle z zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań w modernizowanej oczyszczalni rozbudowano infrastrukturę sieci kanalizacyjnej. Zakres rzeczowy projektu obejmował budowę nowej przepompowni ścieków przy ul. Kępa o wydajności 1000 m3/godz. wraz z wymianą kolektora tłocznego rezerwowego o długości 1300 m i średnicy 400 mm, który przebiega wzdłuż drogi lokalnej, pod torami kolejowymi oraz rzeką Wolbórką. Nowe rozwiązania pozwoliły usunąć uciążliwe dla mieszkańców zapachy. Skutkiem był demontaż istniejących obiektów (osadnik Dora, poletka osadowe, przepompownia I i II stopnia, piaskownik, komory krat ręcznych, otwarte komory fermentacyjne). Równie ciekawym zadaniem inżynierskim było przeprowadzenie renowacji kolektora metodą bezwykopową. W trakcie prac renowacyjnych wykorzystano następujące technologie: rękaw utwardzany promieniami UV, relining przy pomocy rur i paneli GRP oraz kraking.

Realizacja projektu to skok cywilizacyjny w zakresie zagospodarowania ścieków w aglomeracji tomaszowskiej, umożliwiający spełnienie wymogów unijnych w zakresie ochrony środowiska – podkreśla prezes M. Chilińska. – Inwestycja pozwoliła także na uniknięcie naliczania kar za przekroczenie norm i wzrostu opłat za odprowadzanie nieczystości. Nie do przecenienia są też wymierne korzyści ekologiczne, a ich pozytywne dla regionu skutki będą widoczne przez kolejne dziesięciolecia.

Równolegle z modernizacją oczyszczalni ścieków został usypany staw o powierzchni 20 arów, gdzie hodowane są ryby, a dostarczana do niego woda pochodzi z kolektora ścieków oczyszczonych.

 

 

Pozostałe korzystne efekty projektu to m.in. poprawa komfortu życia mieszkańców, zwiększenie potencjału rozwoju gospodarczego aglomeracji tomaszowskiej, wzrost atrakcyjności inwestycyjnej i wartości terenów.

Pełne wykorzystanie potencjału projektu to także sprawdzian dla zachowań proekologicznych tomaszowskiej społeczności i chęci mieszkańców do podłączania się do nowo wybudowanej kanalizacji sanitarnej.

Wszystkim działaniom inżynierskim towarzyszyła troska o środowisko naturalne – podkreśla prezes M. Chilińska. – Na placu budowy widać było mewy śmieszki, kaczki krzyżówki, bobry, gatunki chronione, więc wykonywaliśmy odpowiednie szkolenia dla pracowników, prowadziliśmy ochronę techniczną dla tych zwierząt.

 

Motto „Budujemy kanalizację, modernizujemy oczyszczalnię, opisujemy świat językiem technicznym, a tak naprawdę próbujemy ocalić piękno i niepowtarzalność otaczającej nas natury – bogactwo świata roślin i zwierząt” oddaje istotę naszego działania, opisuje naszą spółkę jako podmiot, który przede wszystkim swą wrażliwością ekologiczną zwraca szczególną uwagę na walory przyrodnicze okolicy oraz wpływ inwestycji na stan środowiska, uświadamiając mieszkańcom, że ich codzienne czynności w rzeczywisty sposób oddziałują na naturę całego regionu środkowej Polski. To właśnie bliskość tak wielu wrażliwych i cennych przyrodniczo obszarów oraz bogactwo rzadkich gatunków roślin i zwierząt zobowiązuje instytucje państwowe, lokalne przedsiębiorstwa oraz samych mieszkańców do codziennej i szczególnej dbałości o naturalne dziedzictwo.

ZGWK konsekwentnie prowadzi szereg działań promujących efekt ekologiczny, edukuje w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi, ochrony wód przed zanieczyszczeniami oraz informuje o systemach ulg i preferencji, jakie Zakład przygotował dla wszystkich, którzy zechcą się przyłączyć do kanalizacji.

Kształtowanie trwałych postaw proekologicznych mieszkańców, formowanie indywidualnej odpowiedzialności tomaszowian za stan środowiska naturalnego to poza codziennym świadczeniem usług gospodarowania wodą i ściekami, główne cele naszej polityki ekologicznej i społecznej – podkreśla prezes M. Chilińska. – Realizacja inwestycji umożliwiła już osiągnięcie wymaganego efektu ekologicznego. Podłączenia wykonywaliśmy od maja do końca września br., czyli niezwykle szybko. Aby uniknąć ewentualnych decyzji administracyjnych, czyli nakładania kar, wykonaliśmy ogromną wielokierunkową pracę edukacyjną. Docieraliśmy do ludzi starszych, młodzieży, dzieci na różne sposoby: od typowych, jak ulotki i foldery, czy audycje radiowe, przez uczestnictwo praktycznie we wszystkich imprezach organizowanych przez miasto aż po happeningi organizowane przez nas. Spopularyzowaliśmy firmę wystawiając maskotki-kropelki.

Odpowiednio przebrani pracownicy uczestniczyli w biegach i zawodach sportowych, paradach miejskich, i w innych imprezach. Kropelki pomagały roznosić ulotki, rozmawiały z mieszkańcami, pracownicy spółki odwiedzili wszystkie posesje na każdej ulicy wzdłuż 100-km sieci. Byłam mile zaskoczona, że ochotnicy sami zaczęli przychodzić do nas oferując pomoc. Z naszymi kropelkami chętnie sfotografował się Prezydent RP A. Duda.

Dzisiaj utożsamiamy naszą infrastrukturę wodociągowo – kanalizacyjną do żywego organizmu, któremu do istnienia potrzebne są zasoby środowiska naturalnego; zatem pracujemy na jego rzecz, chroniąc przyrodę dla wspólnego dobra.

nasze publikacje poznaj nasz zespół zostań symbolem gala 2013