powrót

Aktualności

Skuteczny patent na raka

Naukowcy z Katedry Biofizyki Molekularnej Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego badają oporność wielolekową. Z wyników prac skorzystają m.in. pacjenci chorzy na nowotwory, lekarze i firmy farmaceutyczne.

Od pięciu lat łódzcy naukowcy prowadzą intensywne prace nad projektem „Rola transporterów oporności wielolekowej w farmakokinetyce i toksykologii – testy in vitro w praktyce farmaceutycznej i klinicznej”, zwanym w skrócie „Testoplek”. Za pół roku projekt się zakończy. – Opracowujemy testy o wartości diagnostycznej i prognostycznej pomocne pacjentom z chorobami nowotworowymi, lekarzom, którzy szukają skutecznych metod w leczeniu raka, oraz testy na potrzeby przemysłu farmaceutycznego – mówi dr Błażej Rychlik, adiunkt naukowy UŁ.

Metoda wczesnej diagnozy stopnia lekooporności ognisk nowotworowych oparta na wykorzystaniu testów z zakresu biologii molekularnej lub immunocytochemii oraz metoda testów funkcjonalnych z zakresu biologii komórki mogą w istotny sposób przyczynić się do poprawy sytuacji pacjentów z chorobami nowotworowymi.

Projekt jest jednym z większych w Europie przedsięwzięć naukowych związanych z omawianą tematyką. Z częściowymi wynikami badań zapoznało się 20 wybitnych naukowców z całego świata zajmujących się problematyką oporności wielolekowej i białek ABC, dzięki konferencji naukowej zorganizowanej w ubiegłym roku przez Uniwersytet Łódzki na Mazurach. – Wśród nich są takie sławy jak: prof. Susan P.C. Cole z Zakładu Biologii i Genetyki Raka z Queen's University w Kanadzie, prof. Dietrich Keppler z Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem w Heidelbergu, któremu udało się wyjaśnić funkcje kilku białek oporności wielolekowej, prof. Jean-Michel Scherrmann z Uniwersytetu Kartezjusza w Paryżu, który obecnie koncentruje swoje badania na temacie roli transporterów leków w neurofarmakokinetyce oraz strategii dostarczania leków do mózgu, a także prof. Toshihisa Ishikawa z Instytutu Badań Fizycznych i Chemicznych w Yokohamie – mówi dr Agnieszka Grzelak z Uniwersytetu Łódzkiego.

Na światowym poziomie

Eksperci chwalą projekt, zaangażowanie i talent polskich naukowców. To dowód wysokiego poziomu merytorycznego i badawczego projektu Testoplek, świadczący również o tym, że zespół badawczy z Uniwersytetu Łódzkiego należy do ścisłej czołówki światowej, dysponując wiedzą oraz odpowiednim zapleczem do prowadzenia badań. – Nasi naukowcy nie mają się czego wstydzić. W pracy mamy do dyspozycji sprzęt taki sam, jakim posługują się nasi koledzy z ośrodków naukowych w Niemczech, Stanach Zjednoczonych czy nawet Japonii – przekonuje Maciej Kobza, kierownik administracyjny projektu Testoplek. – Do udziału w projekcie zaprosiliśmy również naszych studentów. Dzięki pracy z nami zdobywają oni niezbędne kwalifikacje i wiedzę, która w przyszłości pomoże im prowadzić własne projekty.

Jak zauważa zespół badawczy projektu kierowany przez prof. Grzegorza Bartosza, zjawisko oporności wielolekowej rozwijające się w trakcie chemioterapii jest przyczyną sporego odsetka zgonów z powodu chorób nowotworowych. U podłoża takiej oporności leży nasilenie procesów detoksykacji w komórkach zmienionych nowotworowo, poddanych silnej presji selekcyjnej. – My w ramach projektu opracujemy testy pozwalające przeciwdziałać negatywnemu zjawisku oporności wielolekowej nowotworów w onkologicznej praktyce klinicznej – zapewnia dr B. Rychlik.

Aby wszystko zakończyło się sukcesem, wcześniej pobrano ponad 11 tys. próbek śliny od zdrowych Polaków z wszystkich powiatów w naszym kraju. Dodatkowo każdy dawca wziął udział w obszernej ankiecie środowiskowej. Zapytano Polaków o ich historie przebytych chorób, przypadki nowotworów w rodzinie, zapisywano kolor oczu, włosów, pytano o nałogi, rodzeństwo etc. To bodaj najszerzej zakrojone badania środowiskowe w naszym kraju.

Projekt w przyszłości może przyczynić się do stworzenia zarówno efektywniejszych metod leczenia nowotworów, jak i leków przeciwnowotworowych dla pacjentów. W trakcie prac badawczych udało się np. stworzyć szybki test pozwalający określić płeć na podstawie próbki DNA, a także inne testy mogące pomóc np. w kryminalistyce. Ciężka praca zaowocowała już kilkoma zgłoszeniami do Urzędu Patentowego oraz zainteresowaniem ze strony biznesu, na czym naukowcom bardzo zależy.

Dariusz Brombosz

nasze publikacje poznaj nasz zespół zostań symbolem gala 2013